Paarden zijn geen instinctmachines
De bewering dat paarden „alleen op instinct leven” klinkt praktisch totdat zij wordt onderzocht. Het is waar dat paarden instincten hebben. Mensen ook. Honden, vogels, runderen en elk levend dier met geëvolueerde overlevingssystemen ook. Instinct is echt. De fout is het woord instinct gebruiken alsof het leren, geheugen, sociaal oordeel, emotionele waarneming en flexibele besluitvorming uitwist.
Een paard is geen mens in een paardenlichaam. Dat is niet het argument. Het sterkere en nauwkeurigere argument is dit: paarden zijn paardengeesten. Zij nemen waar, leren, onthouden, vergelijken, vermijden, naderen, lossen op en passen zich aan als paarden.
Dat terugbrengen tot „alleen instinct” is geen realisme. Het is armzalige waarneming.
Instinct en cognitie zijn geen vijanden
Instinct beschrijft geëvolueerde neigingen. Paarden zijn grazende, sociale, waakzame, op beweging gerichte dieren met sterke veiligheidsreacties. Maar in echte dieren werkt instinct niet alleen. Het werkt samen met ervaring.
Een paard dat een bepaald hek vermijdt na herhaalde slechte hantering is niet louter „instinctief”. Een paard dat de ene persoon nadert en de andere vermijdt, gebruikt geleerde sociale informatie. Een paard dat zijn gedrag verandert nadat een voorspelbare uitkomst verandert, is geen opwindstuk speelgoed. Het paard werkt zijn gedrag bij door ervaring.
De juiste vraag is niet of instinct bestaat. De juiste vraag is of instinct al het waarneembare paardengedrag verklaart. Dat doet het niet.
Paarden lezen menselijke emotionele informatie
Onderzoek heeft aangetoond dat paarden reageren op menselijke emotionele uitdrukkingen. Studies hebben gerapporteerd dat paarden onderscheid maken tussen positieve en negatieve menselijke gezichtsuitdrukkingen, en ander werk laat zien dat paarden visuele en vocale emotionele signalen kunnen samenbrengen. Dit betekent dat het paard niet eenvoudig reageert op druk of voer. Het paard verwerkt sociale informatie tussen soorten.
Nog belangrijker: onderzoek heeft gesuggereerd dat paarden emotionele uitdrukkingen die aan bepaalde mensen zijn verbonden kunnen onthouden en hun reactie later kunnen aanpassen. Een paard dat een persoon ontmoet, begint niet altijd bij nul. Informatie uit het verleden kan de huidige ontmoeting binnenkomen.
Dat is geheugen in een sociale context.