De paardenmethode
die u nog niet hebt gezien.

Wanneer een paard gegroomd wil worden, zien wij dat zij zelf naar een ander paard gaat en eerst begint te groomen. Het andere paard kan daarop reageren. De uitwisseling begint met de eigen keuze van het paard voor partner, moment en aanraking.

Veel onlinevideo's tonen iemand die een jeukende plek krabt en een arm voor de mond van het paard houdt. Wanneer het paard krachtig probeert te krabben, wordt de arm snel teruggetrokken. De reactie is uitgelokt, terwijl de eigen manier van antwoorden van het paard niet wordt aanvaard.

TINNA werd niet op deze manier uitgelokt. Ik hield mijn arm niet voor haar mond en leerde haar niet mij te groomen. Zij kwam naar mij toe en begon het contact zelf.

Aanvankelijk kende TINNA het verschil tussen het lichaam van een paard en dat van een mens niet. Zij krabde mij even krachtig als een ander paard. Ik bestempelde haar poging niet als agressie en beëindigde de uitwisseling niet.

Na verloop van tijd, toen TINNA mijn lichaam en reacties leerde kennen, veranderde haar aanraking. Zij begon een kracht te gebruiken die mij geen pijn deed. Ik heb die aanpassing niet getraind en de eerdere kracht niet bestraft; zij ontstond binnen de relatie.

Borstelen is iets anders dan de grooming die hier wordt beschreven. Borstelen is verzorging door een mens van een paard. Deze casus gaat over wederzijdse grooming die door het paard zelf wordt begonnen.

Komt uw paard naar u toe en begint het te groomen—of gaat u naar het paard toe en krabt u alleen een jeukende plek?

Verwante dienst — Equine Dialogue: leer hoe communicatie tussen paard en mens werkt en hoe u eraan kunt deelnemen →

Een menselijke reactie op ernstige pijn is vaak om water, hooi en ligplaats zo dicht mogelijk bij te plaatsen, zodat het paard niet hoeft te bewegen. Onze observaties leidden ons in een andere richting.

Gezonde paarden bezochten om beurten het hoefbevangen paard. Zij raakten haar aan met een voorbeen, wekten haar op en leken te proberen haar met zich mee te laten lopen. Hun herhaalde gedrag zag eruit alsof zij herkenden dat blijven liggen of op één plek staan haar niet hielp.

Wij richtten ons niet op het wegnemen van elke reden om te bewegen. Water en hooi werden geplaatst waar zij die na een korte wandeling kon bereiken. Haar ligplaats bleef waar zij de andere paarden altijd kon zien.

De kudde gaf haar herhaaldelijk redenen om op te staan. Zij leek bij de andere paarden te willen blijven. Die zichtbare trek naar de kudde werd deel van de omgeving om haar heen.

Naarmate de dagen verstreken, begon zij geleidelijk over zachte grond te lopen. De afstand en de frequentie van haar beweging namen toe in haar eigen tempo.

Vandaag draaft zij mee met de kudde. Deze casus veranderde ons begrip van gemak: een omgeving die ontworpen is om alle inspanning weg te nemen, kan ook beweging, gezelschap en de redenen om op te staan wegnemen.

Wat als de omgeving die voor een mens het meest comfortabel lijkt, de redenen van het paard om te staan wegneemt?

De koliek begon tijdens de nacht. Zij woelde heftig en was de volgende dag zichtbaar slechter. Na terugkeer bij de kudde lag zij roerloos, haar lippen en tong leken wit. Haar lichaam vertoonde bijna geen zichtbare vitaliteit.

Toen, met wat leek haar laatste kracht, begon zij herhaaldelijk over de grond te rollen.

Toen wij haar zagen, leek het alsof zij de beweging gebruikte om te verschuiven wat de pijn in haar lichaam veroorzaakte.

Die indruk staat niet geheel los van bestaande veterinaire observatie. De Universiteit van Kentucky merkt op dat een paard met ernstige koliek op zijn rug kan gaan liggen, kennelijk in een poging de druk in de darmen te verlichten. De Universiteit van Minnesota en het Universitair Dierenziekenhuis Zürich beschrijven gecontroleerd rollen onder algehele verdoving als veterinaire techniek om het dikke darmcolon te herpositioneren bij een specifiek gediagnosticeerde verplaatsing.

Een retrospectieve studie van 142 paarden met een nephrosplenische inklemming — onder wie zeven IJslandse paarden — vermeldt eveneens dat paarden die conservatief werden behandeld vrij mochten rollen. Velen werden zonder operatie behandeld, hoewel de studie niet vaststelde dat het spontane rollen zelf het verdwijnen van de verplaatsing veroorzaakte.

Wij konden niet zien wat er in haar lichaam gebeurde. Wij kunnen daarom niet vaststellen of het rollen de stand van haar darm veranderde of het herstel veroorzaakte dat volgde. Wat wij konden waarnemen, was de reeks handelingen die zij zelf initieerde.

Na het rollen stond zij op.

Zij bleef niet liggen waar zij had gelegen. Zij begon te lopen en trok toen met de andere paarden het bos in. Met haar gezellen om zich heen bleef zij tussen de bomen lopen.

Bij de waterplaats maakte zij de beweging die wij kenden als het verzoek om water over haar hoofd gegoten te krijgen. Er werd water over haar heen gegoten, en zij bleef staan.

De volgende dag was zij weer in het bos. Wij zagen haar schors van de bomen uitzoeken en eten.

Wij kunnen niet bepalen wat elke handeling in haar lichaam deed, noch haar herstel aan één oorzaak toeschrijven. Toch is de volledige reeks van betekenis: vanuit roerloos liggen begon zij te rollen, stond zij op eigen kracht op, volgde zij de kudde het bos in, liep zij met haar gezellen mee, vroeg zij water over haar hoofd en koos zij de volgende dag zelf boomschors.

Dit was geen passief herstel. Het was een zichtbare reeks zelfgestuurde handelingen waarmee zij leek deel te nemen aan haar eigen herstel.

Deze ene ervaring kan ons niet vertellen wat er in elk geval zal gebeuren. Toch voelden wij, toen wij haar de beschikbare kracht, beweging, gezelschap, water en voeding zagen gebruiken, dat wij dicht bij iets fundamenteels in de aard van het paard waren gekomen.

Vandaag leeft zij en groeit zij goed.

Wat kan worden waargenomen wanneer een paard dat de dood nabij lijkt, zelf begint te kiezen — beweging, gezelschap, water en wat zij eet?

Veel eigenaren berekenen een vaste dagelijkse hoeveelheid hooi op basis van het lichaamsgewicht. Toch verschillen paarden die dezelfde omgeving delen zichtbaar: sommigen eten veel, sommigen weinig, sommigen kauwen langzaam en anderen eten snel.

Hun behoeften en van nature gezonde lichaamsvormen zijn niet identiek. Wij kijken daarom voorbij het voer, de hoeveelheid, de eetsnelheid en de omtrek van het lichaam naar een directere vraag: is dit paard in het dagelijks leven consequent energieke en wel?

Een paard kan een grote hoeveelheid hooi eten en zichtbaar dik zijn, terwijl het elke dag actief en gezond blijft. In die waargenomen situatie kan de hoeveelheid bij dat individuele paard passen, ook wanneer het lichaam niet aan een standaardtabel voldoet.

Onze paarden kiezen zelf wanneer en hoeveel zij eten. Wanneer zij zich niet goed voelen, hebben wij gezien dat zij zonder onze sturing het bos in gaan, schors eten en modder likken.

Ons eigen aandeel is observatie. Wij volgen doorlopend de dagelijkse vitaliteit, eetlust, het gedrag en de beweging van elk paard, samen met de keuzes die elk paard rond voer maakt.

Dit is geen afwezigheid van observatie. Het vervangt de beheersing door een vooraf vastgestelde hoeveelheid door doorlopende aandacht voor vitaliteit, gedrag, eetlust, beweging en de keuzes van elk paard.

Is het paard gezond — of slechts de vorm die een mens correct heeft gevonden?

Verwante dienst — Problem Advisory: voer, water en dagelijkse omstandigheden, geanalyseerd als één systeem →

FIDLA was een van de paarden die met een geschiedenis bij ons kwamen die wij niet hadden gemaakt. In het begin liep zij weg zodra een persoon dichterbij kwam. Zij beet ook en schopte, en dat bijten en schoppen was niet symbolisch — het was echt.

TINNA is een andere gedaante van dezelfde ernst. Zij verdedigde haar voer en dreef andere paarden daarvan weg. Ook zij had zeer sterk bijt- en schopgedrag. Geen van beide was in onze ogen een probleem dat van buitenaf gecorrigeerd moest worden.

Wij hebben het gedrag niet weggetraind en het niet met druk onderdrukt. Er was geen gehoorzaamheidstraining met druk-en-beloning. In het begin hielden wij eenvoudig afstand — dichtbij genoeg om de dag te delen, ver genoeg dat geen van beide zich tegen ons hoefde te verdedigen.

Zij leefden in dezelfde weide als wij. Wij raapten de mest, bewogen door de kudde en deelden de gewone routines van de dag. Daarbij beschermden wij één eenvoudige voorwaarde: elk paard kon uit eigen keuze bij water, voer en haar plaats in de groep komen.

Binnen dat herhaalde, niet-dwingende dagelijkse leven veranderde iets langzaam. De situaties die om verdediging vroegen werden zeldzamer. De afstand die wij hielden kon kleiner worden — altijd geleidelijk, altijd met veiligheid, nooit geforceerd.

Vandaag leven FIDLA en TINNA zachtmoedig samen. Wij hebben ze niet stil gemaakt. Wat zich vormde was een relatie en een samenstelling van levensomstandigheden waarin zij stil konden zijn. Een gedrag stoppen en de omstandigheden die het gedrag nodig maakten veranderen, zijn niet hetzelfde.

Wat verandert er als een paard het gedrag niet meer nodig heeft dat zij gebruikte?

Ons eerste paard was een vijfjarige Friese hengst. Wij hadden toen onvoldoende ervaring met paarden en geen eigen land, en mensen om ons heen adviseerden ons de aankoop te heroverwegen. Wij kozen eerst het paard en begonnen pas daarna te zoeken naar een leven dat hem kon dragen.

Weinig pensionstallen wilden een hengst opnemen. Het systeem dat wij vonden ging uit van ruiters en tuigpaarden: beperkte uren en beperkte ruimte buitenshuis, en geen weide groot genoeg voor een paard om werkelijk te rennen. Wijzelf reden niet. Wij verhuisden tussen meerdere stallen, en het leven dat wij konden bieden groeide nooit mee met het paard.

In het voorjaar werd zijn omgang moeilijk. Ik werd meegesleept, geschopt en gewond. Na enkele maanden brachten wij hem terug naar de stal waar wij hem hadden gekocht.

De les ging niet over zijn karakter, en niet alleen over het kiezen van een hengst. Het ging over de volgorde: wij kozen een paard en probeerden daarna een leven om hem heen te regelen, terwijl het leven dat wij werkelijk konden bieden eerst had moeten worden overdacht.

De fout was niet simpelweg dat wij een hengst kozen. Voordat wij een paard kozen, hadden wij het leven dat wij wilden niet verbonden met zijn geschiedenis, geslacht, ras, ervaring en dagelijkse routines — en met het land, de kudde, de beweging, de voorzieningen, de veiligheid en de tijd die wij werkelijk konden bieden.

Deze casus is waar Coexistence Design begint: het gehele leven van een paard ontwerpen — zijn geschiedenis, kudde, land en dagritme — voordat het paard zelf wordt gekozen.

De eerste vraag is niet welk paard u wilt. Het is welk leven u werkelijk kunt bieden.

Verwante dienst — Coexistence Design: het gehele leven van een paard, ontworpen voordat het paard wordt gekozen →